Kentekens en hulpnummering militaire voertuigen


Van 1906 tot 15 september 1938 waren de militatire van de Landmacht voorzien van de normale provinciale nummerplaat.

Elke provincie had eigen persoonsgebonden voorletter(s) met opvolgende cijferreeks; te beginnen bij 1 eindigend bij 99999. Zodra het getal 99999 bereikt was, werd een Z aan de provincieletter toegevoegd en begon het systeem weer bij 1 (bijvoorbeeld G-99999 => GZ-1). Alleen de provincies Noord- en Zuid-Holland hadden dusdanig veel inschrijvingen dat er dubbele letters noodzakelijk waren. Nadat ook de Z-reeks 99999 bereikt had werd er een X gebruikt en voor de derde keer vanaf 1 begonnen.

De provincieletters waren als volgt:
- A: Groningen
- B: Friesland
- D: Drenthe
- E: Overijssel
- G, GZ, GX: Noord-Holland ( KMD)
- H, HZ, HX: Zuid-Holland
- K: Zeeland
- L: Utrecht (LVA)
- M: Gelderland
- N: Noord-Brabant (Genie)
- P: Limburg


Hulpnummer


Hulpnummr op sticker of geschilderd.

Op basis van het Voorschrift 31 f. op het oorlogsbeheer van het motormaterieel bij de KL (O.B. Mot. M.) werd vanaf 1937 een hulpnummer gebruikt.
De sticker met in schuinestrepen rood,wit,blauw (zie foto) diende men zichtbaar voor de voorruit te plaatsen, rechts van de bestuurder.
Bij motorvoertuigen zonder voorruit werd de afbeelding met nummer dan geschilderd op het spatscherm.
Bij motorrijwielen schilderde men deze op de beide zijden van de benzinetank.

Oranje plaat


Op 15 september 1938 werd op basis van legerorder No 7926 met als onderwerp: Nummering Rijksmotorrijtuigen (Nationaal Archief in Den Haag: D.13.86, inventarisnummer: 1626) bevolen dat:
1. Militaire motorrijtuigen geen civiele kentekenplaten meer mochten hebben.
2. Het militaire nummer zoals aangebracht met zwarte cijfers tegen een rood-wit-blauwe achtergrond kwam te vervallen en dat in plaats daarvan een oranje kentekenplaat met het militaire nummer in zwarte nummers aangebracht moest worden.
3. Het Voorschrift op het oorlogsbeheer van het motormaterieel bij de KL (O.B. Mot. M.) uit 1937 kwam te vervalllen.

Oranje kentekenplaat van een motorrijwiel van de cavalerie/Huzaren nr. 601. foto: CM1940.nl



De reden voor deze wijziging was dat de nummering zoals die werd gebruikt moeilijkheden gaf bij 'het opsporen van strafrechtelijke en krijgstuchtelijke vergrijpen'. Concreet betekende het dat originele eigenaren van gevorderde motorrijtuigen boetes binnenkregen vanwege overtredingen die door de nieuwe militaire gebruiker gepleegd werden!

Het kenteken werd dus een oranje plaat met zwarte letters, het kentekennummer bestond uit een Romeins cijfer, een streep, (al dan niet de toevoeging M voor motoren) en het volgnummer.

- I: Motordienst
- II: Infanterie
- III: Cavalerie
- IV: Artillerie
- V: Genie
- VI: Luchtvaartafdeling
- VII: Artillerie-inrichting
(zie bronnen)

In september 1938, in april 1939 en in augustus/ september 1939 waren op grote schaal burger motorvoertuigen (voor)gevorderd bij de eigen bevolking. In oktober 1938 en deels in mei 1939 gingen de (voor)gevorderde voertuigen weer terug naar de burgerij. De (voor)vorderingsoperatie was een flinke onderneming op zich.



Bronnen o.a.:
- Martin Wallast, Militaire transportvoertuigen in Nederland ISBN9061207045
- https://kentekenkennis.nl/historie
- forum www.grebbeberg.nl