Home Verhaal Fotoboek Discussiegroep
Abwehrstellen 1939

Abwehrstelle im Wehrkreis VI Münster 1939/1940


Generalkommando VI Armeekorps



Abwehrstelle Wehrkreis VI Gruppe Ic














Gruppe I Spionage



Gruppe III Contraspionage

Referat

H

M

L

G

W

P

i



Referat

A

H

M

L

W

C

F

D

S














Gruppe II Sabotage



Referat

F.Gr.


1. Gr.

2. Gr.






KON

Referat

H

M

L

G

W

P

i

 


Gebied van Wehrkreis VI Munster.

Adres: Domplatz Münster
Leiter: Oberst Otto Schmitt

Nebenstellen:

Abwehr-Nebenstelle Düsseldorf,
Abwehr-Nebenstelle Koln. Feldpostnummer 13771

Vorgeschobener Abwehr-Offizier:

In de aanloop naar de inval in Nederland mei 1940 kreeg de Ic van X AK en de IC van 227 ID en van 207 ID autorisatie om rechtstreeks contact te leggen met de vooruitgeschoven Abwehr officieren in Gronau en in Emmerich. Zodoende kon de inlichtingenofficier rechtreeks opdrachten geven aan en inlichtingen ontvangen van de Abwehr officieren.

V.O. Gronau bediende het aanvalsgebied van 227 ID (ten noorden van Zutphen) en het Tiende Legerkorps,
V.O. Emmerich bediende het aanvalsgebied van 207 ID (ten zuiden van Zutphen) en het Tiende Legerkorps,

Meldekopfe:

Meldekopf Nord, Meppen, Leiter: Oberleutnant Richard Gerken
Meldekopf Süd, Emmerich/ Bocholt, Leiter: Oberleutnant Alwin Bergner

Gruppen:

Gruppe/Stelle I, spionage, Leiter: Major Schaarschmidt
Het grootste deel van alle Gruppe I activiteiten werden in 1939 van de AST's naar de Kriegsorganisaties (KO) overgebracht. In Nederland was dat de Kriegsorganisatie Niederlande (KON) gevestigd in Den Haag onder leiding van Oberstleutnant Walther Schulze-Bernett die vanaf september 1938 aldaar de scepter zwaaide.

Gruppe I/Heer, Leiter: Oberstleutnant Merker (waarschijnlijk)
Taak: Het verkrijgen van actuele inlichtingen over de buitenlandse legers waaronder het Nederlandse (veld)leger en haar verdedigings- en aanvalskracht, inclusief de dislocatie en de verplaatsingen van de troepen, de bewapening, de verbindingen en de ondersteuning, de voorraden, de toestand van de troepen, etc. Daarbij speelde een belangrijke rol om de intenties en plannen van het land en de krijgsmacht te onderkennen. Een kleine staf van enkele officieren beheerden een netwerk van agenten die in het land de informatie verzamelden en doorgaven aan tussenpersonen, via bijeenkomsten, via postduiven, via postbussen, etc. De meldingen gingen naar de gruppenleiter en zijn staf. Samenvattingen van de meldingen gingen ook naar de Ic die 2 maal daags een feindbild meldung doet en voor de verdere verwerking van de informatie zorgdraagt.
Bereik: Gruppe I/H AST VI richtte zich (via KON) onder andere op Nederland waarbij de Leiter direct onder verantwoordelijkheid stond van Abt. I/H in Berlijn.

Gruppe I/Marine, Leiter: Kapitan zur See Schulter (waarschijnlijk)
Taak: Het verkrijgen van actuele inlichtingen over de buitenlandse marine waaronder de Nederlandse en haar verdedigings- en aanvalskracht, inclusief de dislocatie, vlootbewegingen en andere bewegingen van vaartuigen op zee en de binnenlandse wateren. Een kleine staf van enkele officieren beheerden een netwerk van agenten die in het land de informatie verzamelden en doorgaven aan tussenpersonen, via bijeenkomsten, via postduiven, via postbussen, etc.
Bereik: Gruppe I/H AST VI richtte zich (via KON) onder andere op Nederland. Naar zijn aard was AST Hamburg in Nederland en dan met name in Rotterdam en Amsterdam van oudsher zeer actief. Beide afdelingen opereerden onafhankelijk van elkaar. Er kon dus een overlap zijn. Coordinatie geschiedde vanuit Berlijn.

Gruppe I/Luft, Leiter:
Taak: Het verkrijgen van actuele inlichtingen over de buitenlandse luchtmacht waaronder de Nederlandse en haar verdedigings- en aanvalskracht, inclusief de dislocatie en informatie over luchthavens, vliegbewegingen, bewapening, etc. Tevens was een rol weggelegd voor de productie van vliegtuigen in Nederland. Een kleine staf van enkele officieren beheerden een netwerk van agenten die in het land de informatie verzamelden en doorgaven aan tussenpersonen, via bijeenkomsten, via postduiven, via postbussen, etc.
Bereik: Gruppe I/L AST VI richtte zich (via KON) onder andere op Nederland waarbij de Leiter direct onder verantwoordelijkheid stond van Abt. I/L in Berlijn.

Gruppe I/G/Technische Abwehrmittel,Leiter:
Taak: Technische ondersteuning voor de gehele AST. Zij zorgden bijvoorbeeld voor het beheer, onderhoud en ontwikkeling van het radionetwerk, ondersteuning voor geheimschrift, fotografie, microfilmtechniek, etc. Maar ook echte of valse identiteitspapieren.

Gruppe I/Wirtschaft, Leiter:
Taak: Economische spionage in de ruimste zin van het woord.

Gruppe I/Presseauswertung, Leiter:
Taak: Meer dan alleen het lezen van kranten.

Gruppe I/i (Funknetz),
AST Münster had geen eigen funknetz afdeling. Voor de technische ondersteuning was AST Munster afhankelijk van Nebenstelle Koln (Hauptman Schwarzenberg of AST Wiesbaden. (zie 21 AGp DIC/D/CI/14 p. 6. KV 2-968)

Gruppe/ Stelle II, sabotage, Leiter: Major Ernst Marquardt

Chefgruppe: Personalangelegenheiten, Ausbildung der V-Leute, Ausarbeitung von Sabotageanweisungen, Leiter:

Gruppe 1: Erkundung und Einsatz von oppositionellen Organisationen und nationalen Minderheiten in verschiedenen Ländern, Leiter:

Gruppe 2: Sabotage und Zersetzung, Leiter:

Gruppe/ Stelle III, contraspionage, Leiter: Major von Rosenberg

Gruppe III A (Chefgruppe): Allgemeine Angelegenheiten, Leiter:

Führungsgruppe III H: Spionageabwehr im Heer, Befragung von Kriegsgefangenen, Leiter:

Gruppe III M: Spionageabwehr in der Marine, Leiter: Hauptmann Rudolf Schneeweiss (waarschijnlijk)

Gruppe III L: Abwehr in der Luftwaffe, Leiter: Major von Becker

Gruppe III Wi: Abwehr in der Wirtschaft, Leiter: Major Peters

Gruppe III C: Abwehr bei Behörden im Inland, Leiter: Major Witkugel

Gruppe III F: Abwehr im Ausland, Leiter: Oberleutnant Richard Gerken

Gruppe III D: Diversion, Feindtäuschung, Leiter:
Taak: het coördineren van misleidende informatie. III/D wilde een afschrift van de schriftelijke uitwerking van elke misleidend bericht. Zonder expliciete toestemming van III/D kon een misleidend bericht niet uitgebracht worden. Gebeurde dat wel dan nam men dat zeer hoog op en volgden extreme repercussies tot aan een aanklacht wegens (hoog-)verraad toe.
De reden voor deze nauwgezetheid was dat men goed wilde bestuderen hoe het bericht door de tegenpartij werd verwerkt en behandeld. III/D stond direct in contact met OKW, Seekriegsleitung, OKH, etc. Die diensten werden geïnformeerd over de informatie en gevraagd om commentaar. De misleidende informatie werd vervolgens door een ervaren en betrouwbare agent gelekt waarna III/D goed in de gaten hield hoe de informatie werd verwerkt.

Gruppe III S: Bekämpfung von Sabotage, Leiter:


Officieren:

Hauptman Rudolf Schneeweiss (alias: Schwartz), geb: 31-7-1897 te Kleve werd gearresteerd in Belgie op 18 april 1940 in het Leopold III hotel in Brussel. Hij werd in de meidagen 1940 afgevoerd naar Abbeville.


Personeel:

Von Bassewitz; burger vertaler bij Abt. II.
Major Boettrich; admininstratief officier.
Hengelbrock; burger instructeur bij Abt. I/G.
Kraus; burger verbonden aan Abt. III.
Major Muller; administratief officier.
Major Reuss; administratief officier.


Agenten:

M.J.M. Gemmeke, alias Peter

Haaks/ Haake (zie Gerken NA 2)

Mathias Janssen

Willi Paul Walter Janke (....)

Emile Lalieu, Amsterdam 2e Weteringstraat, recruteerde agent Straatman

Ab van Olst,

Achille Mareel,

Doorn,

Benjamin Djamil (alias Armin),

De Bock,

Duenkel,

Mathias Janssen,

Nordahl-Petersen,

Straatman,

Rudolf Ruscheweyh



(Deze pagina is nog in bewerking. Derhalve zullen, voor zover noodzakelijk, nog aanvullingen en/of correcties volgen.)

Bronnen:
Etienne Verhoeyen, Spionnen aan de achterdeur
Die den Nebel des Krieges luften
The National Archives, Kew, Richmond, Surrey, TW9 4DU, KV 2/173
The National Archives, Kew, Richmond, Surrey, TW9 4DU, KV-2-968
The National Archives, Kew, Richmond, Surrey, TW9 4DU, KV 2/1740
KTB X AK Tatigheitsbericht der Ab Ic 10 bis 23 mai 1940, NIMH 400, 20527 e.v.


Gebruiksvoorwaarden Colofoon Copyright 2014-2018 J.F.D. Bruinsma, bijgewerkt op 16 november 2018